dinsdag 28 april 2026

Burgemeester van Leipzig pleegt zelfmoord

Op 18 april 1945 pleegde de burgemeester van Leipzig, Alfred Freyberg zelfmoord. Hij was 53 jaar. Een dag later bezetten de Amerikanen de stad. Wellicht vreesde Freyberg, lid van de NSDAP, door de bezetters terechtgesteld te zullen worden.

Samen met hem namen zijn vrouw, Magdalena Schwanneke (49 jaar) en hun dochter Barbara (19 jaar) een dodelijk gif in. Zoon Wilhelm Friedrich (21 jaar)
sneuvelde een jaar tevoren op 25 juli 1944 in Wit-Rusland.

Toen het gezin in het bureau van de burgemeester gevonden werd, ontstond deze iconische foto die de wereld rondging. Barbara draagt haar verpleegsteruniform.

dinsdag 21 april 2026

Biografie Hugo Schiltz

Na een dagenlange lectuur, van kaft tot kaft, kon ik gisteren de uitgebreide biografie van Eric van de Casteele, Hugo Schiltz. Homme hors catégorie. Politieke biografie (uitgeverij Ertsberg) dichtslaan. Ik besprak het boek zopas voor het digitale tijdschrift Kunsttijdschrift Vlaanderen. Geïnteresseerden kunnen het daar lezen.

Hugo Schiltz speelde een bescheiden rol in mijn leven. Als student en lid van de Vlaams-Nationale Studentenunie (met toen Reinoud d'Haese als voorzitter) woonde ik op een avond in mei 1977 in een aula van de Blandijnberg in Gent een meeting bij met Schiltz als spreker. Ik herinner me nog goed dat de man die voor mij zat, een oudere, kaalhoofdige heer, plots recht veerde en in de richting van de spreker 'Verrader!' riep. Schiltz grimlachte even en zette dan zijn betoog verder. Een deel van het publiek applaudiseerde en een kleiner deel jouwde.

Zelf wist ik nog niet voldoende -na negentien jaar in Duitsland gewoond te hebben- waarom Schiltz een verrader genoemd werd. Achteraf deed Reinoud, bijgestaan door Francis van den Eynde, me het verhaal uit de doeken. Zo leerde ik weer een nieuw aspect van de Vlaamse Beweging kennen. Achteraf ontmoette ik Hugo Schiltz nog enkele keren waarbij het slechts eenmaal tot een echt gesprek kwam.

zondag 19 april 2026

"De vraag van de wachtmeester" door Hendrik Jozef Elias


Gisteren kon ik een punt zetten achter het inleidend hoofdstuk dat ik schreef bij de binnen afzienbare tijd te verschijnen bronnenuitgave De vraag van de wachtmeester, of de oorspronkelijke oorlogsherinneringen van de tweede leider van het VNV, Hendrik Jozef Elias. Deze oorspronkelijke memoires bevatten enkele opmerkenswaardige aanvullingen en beschouwingen op het oorlogsverhaal van het VNV. Weer een werk dat afgehandeld is en ik kan schrappen van mijn "nog te doen"-lijst.

Wellicht zal het boek in de loop van 2027 verschijnen.