Maria de Langhe

Foto ADVN, collectie Jef de Langhe

In het kader van mijn biografisch onderzoek naar Jef de Langhe ontmoette ik zijn jongste zus Maria (1910-1970). Zij studeerde eind jaren 1920, begin jaren 1930 politieke en sociale wetenschappen aan de Leuvense Alma Mater. Dat leidde tot twee publicaties in boekvorm: 1) De bedrijfsraden in Duitschland (verschenen in 1932 bij de Brugse uitgeverij Excelsior), en 2) De Italiaansche "stato corporativo". De Italiaansche theoretici tegenover de fascistische werkelijkheid (in 1935 verschenen bij de Antwerpse uitgeverij De Sikkel). 

Beide uitgaven kon ik onlangs op de kop tikken. Als gevolg van de repressie week de mooie maar ziekelijke Maria na de oorlog naar Zuid-Afrika uit. Daar bouwde ze haar loopbaan verder uit maar overleed voortijdig

Andermaal Unternehmen Barbarossa

Sinds zondagochtend 3u 's nachts, nu 85 jaar geleden, ging op 22 juni 1941 Unternehmen Barbarossa van start. Het is nog steeds de grootste invasie te land uit de wereldgeschiedenis. Hitler-Duitsland viel samen met Hongaarse, Italiaanse, Finse, Roemeense en Kroatische legers de Sovjet-Unie binnen. Later kwamen daar nog tienduizenden vrijwilligers uit zowat alle Europese landen bij.

Het groots opgezette offensief dat in mei 1945 in Berlijn eindigde, zou de wereldgeschiedenis op zijn kop zetten. De Sovjet-Unie onder Stalin kwam als grote overwinnaar uit de Tweede Wereldoorlog. Enkele jaren later stonden Amerikanen en Britten met getrokken messen tegenover hun voormalige Sovjet-bondgenoot. De Koude Oorlog zorgde voor decennialange spanningen, die thans, meer dan 35 jaar na de val van de Muur, nog steeds bestaan. 

Het laatste nummer

Met wat geluk heb ik recent de hand kunnen leggen op het laatste nummer van De Schouw, het tijdschrift van de "Nederlandsche Kultuurkamer", dat in januari 1945 verscheen. Het betrof het eerste nummer van de vierde jaargang. Daarna legde de redactie het bijltje erbij neer.

De Schouw was het paradepaardje van de Nederlandse Cultuurkamer waarvan alle kunstenaars en auteurs tijdens de bezetting lid moesten zijn, wilden ze subsidies ontvangen of publiceren. Het was een voor die tijd luxueus uitgegeven tijdschrift op groot formaat (31 x 24,5 cm) met heel wat illustraties, ook buitentekstillustraties. 

In het laatste nummer behandelt Hendrik Lindt twee redelijk onbekende componisten Leo Justinus Kauffmann en Paul Graener. Vooral professor Jan de Vries is aanwezig met een artikel over het Germaanse verlangen en een recensie van zijn eind 1944 verschenen bundel Het herwonnen verleden. Opstellen en voordrachten door A.B. Roels. Verder bevat het nummer artikels over het
17de eeuwse huis dat gelegen was aan de Korte Vijverberg 3 in 's Gravenhage met een rist foto's van de verbouwingen, en een bijdrage van E.C.G. Brunner over de samenhang tussen de bevolkingen van Nederland en het Duitse Rijk. Een beschouwing over muziekesthetica, de portamento, van de hand van Frank Delboy sluit het nummer af, dat in totaal 28 blz. telt. Uit niets blijkt dat het laatste nummer in volle oorlog verscheen. 

Een Hongaar schrijft over de Vlaamse Beweging

Tijdens mijn wereldwijde digitale zwerftochten op zoek naar het goede boek kwam ik onlangs in Boedapest, hoofdstad van Hongarije, terecht. Ik kwam er het boek Flamandok és Vallonok of "Vlamingen en Walen" tegen en kocht het dadelijk. Het boek verscheen in 1986 en is een historisch-politiek essay van de in zijn land bekende historicus Karsai Laszlo, in het Hongaars wordt eerst de familienaam geschreven, gevolgd door de voornaam. Bij ons zou het Laszlo Karsai zijn.

Het boek verscheen bij de toenmalige Hongaarse staatsuitgeverij Kossuth Könyvkiado, en biedt in 200 blz. een beknopte en kritische analyse van de historische, economische en sociaal-culturele wortels van de Belgische communautaire strijd. Voor een Hongaars publiek tijdens de laatste jaren van het socialistische tijdperk -schrijver kon het niet weten-, biedt het boek een zeldzaam neutrale, niet-marxistische blik op de complexe westerse politiek. 

Karsai slaagt erin om de Belgische taalstrijd te ontleden, niet als een simpel taalkundig probleem maar als een complex product van veranderende economische structuren en klassenbelangen. Zo beschrijft Karsai de taalwetten van 1932 als een formele erkenning dat het Franstalige assimilatiemodel in Vlaanderen definitief gefaald had. Veel aandacht besteedt hij ook aan het VNV van Staf de Clercq en Rex van Léon Degrelle.

Nogmaals Frenssen

Na de publicatie van een Poolse karikatuur (zie 8 februari 2026) van de Antwerpse wereldverbeteraar en politicus Leo Frenssen publiceren we hierbij een andere karikatuur van hem. Ze verscheen op de omslag van het satirische Gentse tijdschrift Reinaert van 5 november 1938. Frenssens partij had toen de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen gewonnen en de burgerlijke politici voor schut gezet. In april 1939 zou hij ook tot volksvertegenwoordiger verkozen worden.

Hoofdredacteur Firmin Parasie schreef onder meer in zijn hoofdartikel: "Een Kristus-figuur, om Servaes jaloersch te maken, zoo voert Frenssen regie over zichzelf. Die brave man meent het zoo goed, zegt de volksmond. Die eerlijke sukkel, waarom zouden wij niet op hem stemmen? (...) Frenssen komt uit den hoek der war resisters, der kommunisten maar hij werkt niet voor een zoveelse internationale, wel voor eigen rekening. Kleinbedrijf dus in marxisme, geen kettingwerk voor Stalin. Al te individualistisch aangelegd, zelfs te plaatselijk Antwerpsch, om in een massabeweging thuis te zijn. Frenssen staat los van het kommunisme, want het kommunisme is Frenssen niet. Wat de Vlaamsche eisen betreft: ik ben Vlaming, zegt Frenssen. Maar den franskiljon mag geen kwaad geschieden en België is ons vaderland. Begrepen?"

De redding van de Weense Stephansdom in 1945

Tijdens de slag om Wenen in april 1945 werd er aan de torenspits van de wereldberoemde Stephansdom een witte vlag gehesen om het kerkgebouw te sparen. Woedend beval de bevelvoerende 'Stadtkommandant' SS-generaal Sepp Dietrich als vergelding de dom in puin te schieten. Hauptmann (kapitein) Gerhard Klinkicht weigerde echter het bevel uit te voeren. Zowel de Stephansdom, hoewel beschadigd, als Klinkicht overleefden de Tweede Wereldoorlog.

Herdenking moordpartij in Abbeville

Vandaag 66 jaar geleden vond in Abbeville (Abbegem) een moordpartij plaats. Franse hysterische soldateska vermoordden er een aantal gedeporteerden uit Vlaams-België. Onder meer Joris van Severen en Jan Rijckoort behoorden tot de slachtoffers.

Exact een jaar later vond in 1941 op het Binnenhof in Den Haag een herdenking van de moord op de Verdinaso-leider plaats. Het jeugdvendel "Joris van Severen" van de NSB van Anton Mussert bracht toen een eerbetoon aan hun naamgever uit. Een moment van aandacht. Zie foto. 

(Foto Verzameling Pieter Jan Verstraete)

Was opa lid van de NSDAP of de nazipartij?

Na de bezetting van Duitsland stalen de Amerikanen het partijkaartensysteem van de NSDAP of de nationaalsocialistische partij, en deponeerden deze in hun eigen nationaal archief. Thans werden al deze lidkaarten op het internet toegankelijk gemaakt. Het zijn er meer dan tien miljoen. Het magazine Der Spiegel onthulde in haar jongste nummer van 15 mei dat ze met AI deze documenten in een aparte makkelijk raadpleegbare databank gestopt heeft.

Nu kan dus iedere Duitser of andere belangstellende op internet nagaan of zijn grootvader/grootmoeder lid was van de NSDAP en dat liever verborgen hield. Dat zal wellicht aanleiding geven tot heel wat drama's en familieruzies. Zo is het verhaal al bekend van een neef die uitploos dat zijn grootvader in november 1938 tijdens de Reichskristallnacht de synagoge van Rheine in brand stak, en dat steeds verzwegen had. Wie zal hier nog baat bij vinden? Deze mensen zijn thans allen hoogbejaard en moeten ze hier nog voor vervolgd worden? In elk geval, liet Der Spiegel weten, lopen in sommige families de gemoederen hoog op.

De nieuwe orde tegen rokers

Hoewel pas in de jaren 1970 de kwalijke effecten van roken op de gezondheid echt doordrongen tot het grote publiek, waren de nationaalsocialisten er veertig jaar eerder als eersten al druk mee bezig. Opvallend is dat niet alleen Adolf Hitler tegen roken was, maar ook zijn collega's Francisco Franco, Benito Mussolini, Ante Pavelic en Anton Mussert. 

In de jaren dertig van vorige eeuw was al bekend dat roken kon leiden tot hart- en vaatziekten en kanker. Hitler beval als eerste staatsman in Europa een antirookcampagne: roken in openbare gelegenheden werd verboden, en overal verschenen posters en advertenties die de gevaren duidelijk maakten. Na de Duitse capitulatie in mei 1945 werd de sigaret weer populair - wat ongetwijfeld ook te maken had met de kettingrokende bevrijders en bezetters (voor wat betreft Duitsland).

Een van de meest verstokte kettingrokers was de Franse collaborateur en premier Pierre Laval maar hem kun je moeilijk een fascist of nationaalsocialist noemen. Sinds kort ben ik bezig met het schrijven van zijn biografie voor een Nederlandstalig leespubliek. 

Burgemeester van Leipzig pleegt zelfmoord

Op 18 april 1945 pleegde de burgemeester van Leipzig, Alfred Freyberg zelfmoord. Hij was 53 jaar. Een dag later bezetten de Amerikanen de stad. Wellicht vreesde Freyberg, lid van de NSDAP, door de bezetters terechtgesteld te zullen worden.

Samen met hem namen zijn vrouw, Magdalena Schwanneke (49 jaar) en hun dochter Barbara (19 jaar) een dodelijk gif in. Zoon Wilhelm Friedrich (21 jaar)
sneuvelde een jaar tevoren op 25 juli 1944 in Wit-Rusland.

Toen het gezin in het bureau van de burgemeester gevonden werd, ontstond deze iconische foto die de wereld rondging. Barbara draagt haar verpleegsteruniform.

Biografie Hugo Schiltz

Na een dagenlange lectuur, van kaft tot kaft, kon ik gisteren de uitgebreide biografie van Eric van de Casteele, Hugo Schiltz. Homme hors catégorie. Politieke biografie (uitgeverij Ertsberg) dichtslaan. Ik besprak het boek zopas voor het digitale tijdschrift Kunsttijdschrift Vlaanderen. Geïnteresseerden kunnen het daar lezen.

Hugo Schiltz speelde een bescheiden rol in mijn leven. Als student en lid van de Vlaams-Nationale Studentenunie (met toen Reinoud d'Haese als voorzitter) woonde ik op een avond in mei 1977 in een aula van de Blandijnberg in Gent een meeting bij met Schiltz als spreker. Ik herinner me nog goed dat de man die voor mij zat, een oudere, kaalhoofdige heer, plots recht veerde en in de richting van de spreker 'Verrader!' riep. Schiltz grimlachte even en zette dan zijn betoog verder. Een deel van het publiek applaudiseerde en een kleiner deel jouwde.

Zelf wist ik nog niet voldoende -na negentien jaar in Duitsland gewoond te hebben- waarom Schiltz een verrader genoemd werd. Achteraf deed Reinoud, bijgestaan door Francis van den Eynde, me het verhaal uit de doeken. Zo leerde ik weer een nieuw aspect van de Vlaamse Beweging kennen. Achteraf ontmoette ik Hugo Schiltz nog enkele keren waarbij het slechts eenmaal tot een echt gesprek kwam.

"De vraag van de wachtmeester" door Hendrik Jozef Elias

Gisteren kon ik een punt zetten achter het inleidend hoofdstuk dat ik schreef bij de binnen afzienbare tijd te verschijnen bronnenuitgave De vraag van de wachtmeester, of de oorspronkelijke oorlogsherinneringen van de tweede leider van het VNV, Hendrik Jozef Elias. Deze oorspronkelijke memoires bevatten enkele opmerkenswaardige aanvullingen en beschouwingen op het oorlogsverhaal van het VNV. Weer een werk dat afgehandeld is en ik kan schrappen van mijn "nog te doen"-lijst.

Wellicht zal het boek in de loop van 2027 verschijnen. 

Torcross - Operation Tiger

In het voorjaar van 1944 gebruikten de Amerikanen de Slapton Sands, vlak bij het Zuid-Engelse dorp Torcross, dat toen volledig ontruimd was ten bate van de GI's, als oefenterrein voor D-Day. Het strand leek er immers op dat van de Normandische kust.

In de vroege ochtend van 28 april 1944 voeren Amerikaanse landingsvaartuigen de baai in voor een oefening. Dat was ook de Duitse marine opgevallen. Het drukke radioverkeer bleef immers niet onopgemerkt. Ter plaatse zagen ze een konvooi van wel drie mijl lang de baai invaren. De Duitsers hadden onmiddellijk door wat de Amerikanen van plan waren. Negen Duitse torpedoboten voeren onverschrokken tussen de geallieerde vaartuigen door en konden een enorme ravage aanrichten. Operation Tiger, aldus de codenaam, voltrok zich in het diepste geheim en het opperbevel achtte bescherming niet nodig.

Meer dan duizend Amerikaanse soldaten en matrozen kwamen om het leven en ettelijke boten en landingsvaartuigen, waaronder twee grote LCT's volgeladen met Sherman-tanks, werden tot zinken gebracht. Om de moraal niet te ondermijnen werd deze ramp destijds doodgezwegen. De Duitse boten bleven allen ongedeerd. 

Boekenbeurs in Baasrode

(Foto Filip Duynslager)

Zaterdag ll. vond in Baasrode bij Dendermonde de eerste Boekenbeurs  "Lode van Dessel" plaats, zo genoemd naar de Vlaams-nationalist die als eerste van wal stak met een eigen Vlaamse boekenbeurs in Nijlen. In Baasrode, een initiatief van de duizendpoot Jan de Beule, kwamen zo'n paar honderd bezoekers over de vloer. De enkele tientallen standhouders, waaronder mezelf, waren na afloop allen tevreden over de opkomst en de verkoop. 'Toeristen', zij die eventjes binnenkomen en een rondje slenteren in de zaal om zich daarna te gaan laven aan de bar, waren er haast niet. Haast niemand verliet de beurs zonder een aankoop in zijn bezit.

Zelf verkocht ik vooral exemplaren van mijn nieuw boek Als de dag van gisteren en van mijn biografie over Staf de Clercq. Ook enkele exemplaren van de laatste Dwarsliggers (2022) vonden hun weg naar nieuwe bezitters. Een beurs die zeker voor herhaling vatbaar is. De mensen van het Vlaams Historisch Archief verdienen hiermee zeker een pluim.

Gesprek in Kester

Met Jean-Paul de Loecker (Foto Karl Desmet, Heemkundige Kring Gooik)

Vrijdagavond, 13 maart ll. reden we met zijn drieën vanuit Kortrijk door weer en wind naar Kester in het Pajottenland. Daar voerde ik op uitnodiging van de plaatselijke Heemkundige Kring een gesprek met voorzitter Jean-Paul de Loecker een tweegesprek over mijn recent verschenen biografie over Staf de Clercq. We begonnen om 20u05 en eindigden om 22u45.

Zicht op de aanwezigen (Foto Karl Desmet)

De zaal zat met 91 aandachtige toehoorders zowat stampvol. Het was dan ook een historische locatie waar het gesprek plaatsvond. Immers de stichter-leider van het VNV woonde vanaf het najaar van 1919 tot 1937 in Kester. Tijdens de pauze verkocht ik een aantal exemplaren van mijn tweedelige biografie. De meegebrachte folders verdwenen in een mum van tijd. Na ons gesprek was er kans tot het stellen van vragen. Daaruit bleek dat er in de streek nog steeds veel belangstelling bestaat voor de historische plaats die de nagedachtenis van Staf de Clercq er nog steeds inneemt. 

Hindenburgdamm

De elf kilometer lange Hindenburgdamm verbindt het Noord-Friese eiland Sylt, een van de grootste van het Duitse deel van de Waddenzee, met het vasteland van de deelstaat Schleswig-Holstein. De werken aan deze dam duurden vier jaren en waren voor de Weimarer republiek een prestigeproject. In totaal werkten er 1500 arbeiders eraan. Op 1 juni 1927 werd de gloednieuwe spoorwegverbinding, waarvan 8.10 km door de Waddenzee loopt, feestelijk ingereden.

De dam werd genoemd naar de toenmalige Duitse president Paul von Hinderburg. De treinrit over de dam duurt een kwartier terwijl vroeger het veerpont er een paar uur over deed. Voor toeristen niet alleen een attractie maar ook heel wat tijdgewin om op Sylt te geraken. Vooral als er een stevige bries staat, slaan de golven tot aan de spoorlijn. Oorspronkelijk bestond de verbinding uit een spoor, in de jaren 1950 kwam er een spoorlijn bij. Vanaf toen werden er ook autowagons in gebruik genomen.

Vanaf de jaren 1970 poogde links de Hindenburgdamm een andere naam te geven. Hindenburg was immers de president die eind januari 1933 Adolf Hitler tot kanselier had benoemd. Alle pogingen daartoe -enkele voorgestelde naamsveranderingen waren: Sylt-Damm, Friedens-Damm en Nordfriesland-Damm)- 
stootten echter tot nu toe op het veto van de Deutsche Bahn, die eigenaar is van de spoorwegdam. Het is goed dat de oorspronkelijk historische naamgeving bewaard blijft.

Boek over Pieter Jan Verstraete

Links de auteur-samensteller met zijn boek (foto FA) 

Gistermiddag werd in Bissegem, fusiegemeente van Kortrijk, in een zaaltje van herberg het Koningshof voor een beperkt gezelschap een boek over mij voorgesteld. Het verzorgd uitgegeven boek is van de hand van Filip Duynslager en kreeg als titel. Pieter Jan Verstraete. De Vlaams historische duizendpoot. Een bio-bibliografisch essay. In het boek worden ook zowat al mijn publicaties opgesomd, beschreven en door middel van citaten kort besproken. Het boek met flappen telt heel wat illustraties en is volledig in vierkleurendruk. 

Op de nakende boekenbeurs Lode van Dessel in Baasrode (bij Dendermonde) op 21 maart as. (10u-16u) zal het te koop aangeboden worden aan 25€. Te verkrijgen op de stand van Vlaams Historisch Archief. De oplage werd beperkt tot 150 genummerde exemplaren.

Leo Frenssen in Polen

Leo Frenssen was in de jaren 1930 een van de meest kleurrijke figuren uit de Antwerpse politieke geschiedenis. Met zijn bakfiets reed de man door de straten van Antwerpen om reclame te maken voor zijn partij, de Technokraten.

Over hem schreef ik in 2019 de korte biografie De eerste populist. Leo Frenssen, Antwerps non-conformist. Hierbij een paar citaten uit het mij toen onbekende artikel dat op 22 oktober 1938 verscheen in het Nederlandse dagblad Nieuwe Rotterdamsche Courant. Het artikel is van de hand van Emmanuel de Bom. "Frenssen, Leo, hij dien men nu zoowat overal 'den Apostel' meent te moeten noemen, 'de wilde' Frenssen is, met vijf kiezers verkozen voor den gemeenteraad. (...) Maar, dat Leo Frenssen en de zijnen nu wel en degelijk op de kussens zitten, en er niet meer kwaad zullen bedrijven dan anderen, dit staat voor mij -objectief spectator, maar meteen vriend van ieder man-van-goeden-wille- paalvast". Met dank aan Chris Ceustermans, die deze maand nog een eerste allesomvattende biografie van Filip de Pillecyn zal publiceren. 

Tot mijn grote vreugde vond ik eerder op een boekenverkoopwebstek van google de hierbij afgebeelde karikatuur van Leo Frenssen die op 6 november 1938 op de cover van een Pools tijdschrift verscheen. Een prachtige illustratie die helaas niet meer in zijn biografie kon opgenomen worden.

Tentoonstelling Dr. Borms en Staf de Clercq

Gisteren woonde ik met enkele vrienden de opening bij van de tentoonstelling "Dr. Borms en Staf de Clercq". De tentoonstelling is nog tot 13 juni te bezichtigen in het Bormshuis in de Antwerpse Volksstraat 30. Het geheel brengt een bescheiden maar verzorgd overzicht van de landdagen die in de jaren 1920 en een deel van de jaren 1930 plaatsvonden op de Kesterheide, waar het echtpaar De Clercq een lap grond bezat.

In de eerder spaarzaam uitgebrachte catalogus bij de tentoonstelling publiceerde ik een bijdrage waarin ik de historiek van de landdagen schets. Te verkrijgen op de tentoonstelling zelf. Deelname in de onkosten vijf euro. De aantrekkelijke affiche is in vierkleurendruk uitgevoerd.

De ondergang van de "Wilhelm Gustloff" of de grootste scheepsramp ooit

Nu 81 jaar geleden, op 30 januari 1945, zonk het Duitse kruisvaartschip de Wilhelm Gustloff, op weg naar de havenstad Kiel, met meer dan 10.000 passagiers (vooral vrouwen en kinderen) aan boord in de golven van de ijskoude Oostzee. Het 208 meter lange schip werd getroffen door drie torpedo's afkomstig van de Sovjet-duikboot S 13 en dat vanop 700 meter afstand. Het zonk in amper enkele minuten tijds. Meer dan 9300 mensen verdronken hierbij. Meteen was het de grootste scheepscatastrofe uit de wereldgeschiedenis.

De duikbootkapitein Alexander Marinesko hield geen rekening met de internationale regels: het reusachtige schip voer geen zigzagkoers maar volgde een rechte lijn; verder was het verlicht en toonde het de kenmerken van een hospitaalschip. Met dit alles hield de ijdele en drankzuchtige Sovjet-commandant geen rekening. Hij wilde enkel maar zoveel mogelijk Duitsers ('Hitleristen') naar de dieperik zenden. Zijn oversten namen zijn optreden bij thuiskomst niet in dank af. Marinesko werd gedegradeerd en vertoefde enkele jaren in een goelagkamp. In 1963 overleed de man. Het was uitgerekend Gorbatsjov die hem later in eer herstelde en hem tot Held van de Sovjet-Unie uitriep.

Doordat de Gusloff razendsnel zonk was er onvoldoende tijd om alle reddingsboten uit te zetten. Aan boord en in het water speelden zich verschrikkelijk tragedies af. Duitse escorteschepen slaagden er in om nog 934 mensen uit het ijskoude water te redden. Allen waren ze onderkoeld. 

De latere Nobelprijswinnaar voor Literatuur Günter Grass publiceerde in 2002 zijn pakkende novelle Im Krebsgang, gewijd aan de ondergang van de Wilhelm Gustloff.

De "Grüne Woche" in Berlijn

Nog steeds vindt in Berlijn, eind januari/begin februari de zogenaamde internationale Grüne Woche of Groene Week plaats. Dit jaar viert de organisatie haar honderdste verjaardag. Deze jaarlijkse manifestatie van land- en tijdbouw ontstond in 1926 en bood de bezoekers een inkijk op de nieuwste ontwikkelingen en mogelijkheden op het gebied van de hierboven vermelde teelten en exploitatiemachines. Enkel tijdens de jaren 1940-1948 werd de tentoonstelling omwille van de oorlog en de eerste naoorlogse jaren geschorst.

De naam 'Grüne' had geen uitstaans met het feit dat tuinbouwers en boeren fervente natuurliefhebbers waren. Enkel droegen tal van bezoekers en aanwezige standhouders wegens de winterkou een groene loden wintermantel. Het symbool van de Groene Week vormen twee in elkaar verstrengelde gersthalmen.

Naar aanleiding van de 50ste verjaardag verscheen een bijzondere postzegel

Tot aan de Oekraïens-Russische oorlog in 2022 (tot op heden) bezat Rusland een
van de grootste standen.

Nieuwe Franco-biografie

Dezer dagen kocht ik de nieuwe Franco-biografie van de hand van de Britse journalist en historicus Giles Tremlett. De volledige titel van het boek luidt: El Generalisimo Franco. Power, Violence and the Quest for Greatness. De Engelse vertaling verscheen afgelopen zomer bij uitgeverij Bloomsbury in Londen. Of de meer dan vijfhonderd pagina's omvattende biografie ook in het Duits en/of het Nederlands zal verschijnen, weet ik niet. 

Over Franco zijn al tal van biografieën verschenen. In elk geval zal ik deze gebruiken als ik later mijn eigen beknopte biografie over José Antonio Primo de Rivera zal schrijven. Het boek zal ik wel niet onmiddellijk lezen. Mijn 'karretje' met nieuwe boeken ligt immers constant vol met boeken die moeten gelezen worden. Maar ze hebben geduld. Ze komen immers allen aan de beurt.

 

Het laatste nummer van Knack van dit jaar (31 december) bevat een gedegen recensie van Walter Pauli van vijf bladzijden over mijn Staf de Clercq-biografie. Het was voor me een aangename verrassing.

Eerder deze maand verscheen in het decembernummer van Doorbraak het verslag van een tweegesprek tussen Bruno de Wever en mij, dat door hoofdredacteur Pieter Bauwens afgenomen werd.

Het deed me allemaal veel plezier.