Peter Fechter: dood aan de Berlijnse Muur

Bovenstaande foto komt uit de Frankfurter Allgemeine van 17 augustus en toont hoe DDR-grenswachters het levenloze lichaam van de achttienjarige Peter Fechter wegdragen. Thans vijftig jaar geleden was hij het eerste dodelijke slachtoffer, die de een jaar tevoren opgerichte Berlijnse Muur trachtte te overschrijden. Zijn poging faalde en hij werd door de Oost-Duitse grenssoldaten neergeschoten. Meer dan een uur duurde zijn doodstrijd. Telkens weer riep hij: "So helft mir doch". Honderden waren getuige en keken toe. Niemand ondernam iets. Men liet hem ter plekke creperen. Uiteraard was zijn dood in de eerste plaats de schuld van het SED-terreurregime. Maar ook de Amerikaanse bezetter van Berlijn trof schuld. Nu weten we dat zij het vertikten om een Rode Kruiswagen door te laten. Wellicht was hierdoor het leven van de jonge Fechter gered geweest. Het heeft echter niet mogen zijn.

Svalbard

We zijn pas terug van een achtdaagse rondreis langs de kusten van Svalbard waarvan Spitsbergen het grootste eiland is. De eilanden samen hebben ongeveer de omvang van Frankrijk maar er zijn slechts 66 km geasfalteerde wegen. In totaal wonen er 5000 leden van het mensdom. Het was er zalig. De temperaturen schommelden er tussen de 0 en de 8°C. Voor iemand als ik te genieten. Alles wat boven de 20°C dreigt te komen is er voor me te veel aan. Met de omgebouwde ijsbreker Fram stoomden we langs de west- en noordkusten van de archipel. Gemiddeld gingen we twee maal daags met zodiacs aan land. Vanop het schip genoten we van de natuurpracht. We zagen ijsberen, walrussen, walvissen, zeehonden en diverse vogeltypes. Svalbard is het enige Europese gebied waar de natuur, de wildernis nog boven de mens staat. Jammer dat de Russen en ook de Amerikanen en de Britten er vanaf volgend jaar naar olie zullen boren. Wellicht zal dat laatste stukje wildernis dan ook vlug wijlen zijn.

Joseph Luns in beeld

Naar aanleiding van de tiende overlijdensdag van Joseph Luns (1911-2002) brengt het magazine Elsevier een speciaal buitenreeks nummer uit. Joseph Luns: ter herinnering is in de eerste plaats een fotoboek in vierkleurendruk. Luns was gedurende bijna twintig jaar minister van Buitenlandse Zaken van Nederland en twaalf jaar de secretaris-generaal van de NAVO. Hij viel op door zijn streng conservatieve en anti-communistische standpunten. In de Britse premier Margaret Thatcher en de Amerikaanse president Ronald Reagan vond hij sterke medestanders. Luns, nooit verlegen om een kwinkslag, werd in eigen land in de jaren 1970 en 1980 meer en meer als een reactionair bevonden. Socialistenleider Joop den Uyl omschreef hem als "rechts op zijn slechtst". Luns trok er zich uiteraard geen jota van aan. Voor Nederlandse politici had hij niets dan minachting over. Vandaar ook dat hij na zijn pensionering in Brussel bleef wonen.
Het heel interessante fotoboek kost amper 8,95 €.

Leesfolder Paul Augustin

Vandaag schreef ik de eerste versie van mijn tweede leesfolder handelend over SS-Kriegsberichter Paul Augustin. Hij was als fotoverslaggever verbonden aan de 1. Waffen-SS-Panzerdivision "Leibstandarte Adolf Hitler", en sneuvelde in maart 1943 bij de herbezetting van de stad Charkow in het zuiden van Rusland. Over zijn leven is amper iets bekend. Hij was immers afkomstig uit Oost-Pruisen en een groot deel van de lokale archieven ging in 1945 verloren bij de Sovjet-bezetting. Thans vormt deze oerduitse streek een Russische enclave binnen Polen. De oorspronkelijke Duitse bevolking werd met geweld verdreven.

Wel zijn er honderden foto's van Augustins hand bewaard gebleven. Vandaar dan ook dat deze nieuwe leesfolder-in-wording vooral een zal zijn met foto's. Eventuele aanvullingen zijn steeds welkom. Graag zelfs.

Geveld

Een tijdje geleden werd ik door een lumbago geveld. Ik diende het op doktersbevel wat kalmpjes aan te doen. Kon ook niet anders. Dat is ook meteen de reden waarom ik de laatste tien dagen geen nieuw blogstukje publiceerde. Maar thans is er weer licht aan de horizon.

Jan Frans Willems en allerlei

Nu het werk aan hoofdstuk X van de Leo Vindevogel-biografie-in-wording achter de rug is, krijg ik wat ademruimte tot na onze vakantie vooraleer de eigenlijke bezettingsjaren aan te vatten. Afgelopen week hadden Ann en ik in Gent een ontmoeting met Guido Moons en een medewerker van de VVB. In 't Voske bespraken we de voorstelling van de Vindevogel-biografie in september volgend jaar in Ronse. Het ziet er goed uit.
Vrijdag kwam vriend Luc de Bast nog eens langs met wat documentatie voor toekomstige boekprojecten. Hij bezorgde me tevens wat eigentijdse foto's van tekeningen van Finn Wigforss. Mijn Zweedse vriend Erik Norling die in Spanje woont, zond me ook een vooroorlogs boek (een politieroman) met tekeningen van Wigforss. In vrij korte tijd slaagde ik er toch al in een en ander over deze Zweedse tekenaar, die in Noorwegen woonde, bijeen te brengen.
Vanmiddag sloot ik dan de lectuur van de Jan Frans Willems-biografie van Ludo Stynen af. Later zal ik er een recensie aan wijden. Een stevige biografie met een degelijk en vernieuwend overzicht over het ontstaan van de Vlaamse Beweging.

Hindenburgplatz

In het Westfaalse Münster, de stad van de Vrede van Westfalen uit 1648 die een einde aan de Dertigjarige Oorlog maakte, onderneemt het stadsbestuur een poging om de aloude Hindenburgplatz om te dopen tot Schlossplatz. Een commissie van linkse professoren kwam op vraag van het stadsbestuur tot de conclusie, dat de gewezen veldmaarschalk en president van de Weimarrepubliek te veel hand- en spandiensten aan Adolf Hitler verleend had. Het kon niet meer dat een dergelijke figuur nog langer een straat- of pleinnaam droeg. Dus weg met die foute naam.
Het stadsbestuur had echter zonder de waard gerekend; in dat geval een burgerinitiatief dat tegen de naamsverandering fel protesteerde. In een mum van tijd werden meer dan voldoende handtekeningen van burgers verzameld om een referendum af te dwingen. Het is nu te hopen, dat er in september voldoende stemmen behaald worden om de onzin van die naamsverandering een halt toe te roepen. Meer en meer Duitse steden, gemeenten en dorpen gaan gebukt onder de politiek correcte hype van naamsveranderingen.