Lapland: enkele impressies

Lapland en Johan Turi

Afgelopen week vertoefde ik in Lapland (het noorden van Finland). Er lag sneeuw en het vroor maar ook ginds was het geen gewone winter. Normaal heersen er midden februari temperaturen van zo'n -25°C en minder en ligt er een sneeuwlaag van zo'n 1,5 meter. Thans was het er gemiddeld -3 à -4°C en ligt er een halve meter sneeuw. Voor de Finnen is het een warme winter. Toch lag het besneeuwde landschap er prachtig bij. We maakten er een hondensledetocht en uitstappen (een 's avonds) met sneeuwscooters. Een geweldige ervaring. Kortom een weekje ontspanning. De reis ondernam ik met hetzelfde gezelschap als eerder al naar Spitsbergen en het zuiden van IJsland. Ik hoop hier binnen een paar dagen enkele foto's te kunnen plaatsen.
In Lapland -we bezochten onder meer ook het parlement van Lapland dat uit 23 volksvertegenwoordigers bestaat- 'ontdekte' ik de schrijver Johan Turi. Hij was de eerste die in 1910 een oorspronkelijk boek in het Laps schreef en uitgaf. Over hem hoop ik later een biografisch opstel te kunnen schrijven.

Toeristisch bord Kesterheide

Vermits de dekplaat op het voormalige praalgraf van Staf de Clercq op de Kesterheide historisch gezien geen enkele waarde bezit -ze dateert immers van de jaren 1960-, heb ik zelf een voorstel aan de mensen van Gooik gedaan. Indien de grond verkocht wordt en de restanten van de grafkelder verwijderd moeten worden, waarom dan geen toeristisch bord plaatsen? Hierop kan dan de nodige historische uitleg (onder meer over de betekenis van de vroegere Vlaamse Landdagen) vermeld worden.
In de lokale pers verschenen er een paar artikels naar aanleiding van deze zaak. Opvallend is de historische onzin en desinformatie die daarin verkocht wordt. Resultaat van een decennialange verwaarlozing van het geschiedenisonderwijs en de beroepsmatige eenzijdigheid van tal van onderwijskrachten.

Fotobiografie Joris van Severen: eerste fase

Vrijdagochtend ll. kwam vriend Maurits Cailliau de 248 mapjes ophalen met daarin meer dan 600 illustraties en beschrijvingen van Joris van Severen en zijn beweging. Iedere pagina van het boek kreeg een mapje. Het is nu de bedoeling dat hij alles nakijkt en eventueel zorgt voor aanvullingen en verbeteringen. Begin maart zal hij me alles terugbezorgen. Daarna kan ik verder aan de slag en het kladboek samenstellen. Samen zullen we zo de eerste fotobiografie binnen de Vlaamse historiografie op de boekenmarkt brengen. Inmiddels is de intekencampagne van start gegaan.

Staf de Clercq opnieuw in de actualiteit

Sinds de grond op de Kesterheide, waarop het voormalige praalgraf stond van Staf de Clercq, als bouwgrond te koop aangeboden werd, staat de voormalige stichter-leider van het VNV weer volop in de actualiteit. We vermeldden al een en ander in ons stukje van 9 januari. Sindsdien verschenen er in de regionale pers in het Pajottenland al wat artikels. Op vrijdag, 31 januari wijdde de regionale Brabantse Ring-tv er een aparte bijdrage aan. Afgezien van enkele fouten -zo werd de indruk gewekt dat de VNV-landdagen ook tijdens de bezettingsjaren op de Kesterheide doorgingen, wat uiteraard niet klopt- was het vooral een informatief stukje. Wat de reporter niet wist, is dat de verkoop door de erfgename van de weduwe van Staf de Clercq inmiddels (voorlopig) stopgezet is. Gezien de hoge vraagprijs voor de grond waren er geen kandidaat-kopers komen opdagen.
Vraag is ook wat er met de gedenkplaat die boven op de lege grafkelder aangebracht werd, zal gebeuren. Die plaat kwam er zonder dat de erfgename hiervan op de hoogte gebracht of om toestemming gevraagd werd. Wordt beslist vervolgd.

Joris van Severen: fotobiografie

Momenteel zijn Maurits Cailliau en ik druk doende met de samenstelling van een fotobiografie over woelwater Joris van Severen, uitgever, parlementslid en stichter van het Verdinaso. Op 20 mei 1940 werd hij samen met anderen in Abbeville door dronken Franse soldateska laffelijk en zonder vorm van proces vermoord.
Het ruim en luxueus uitgegeven fotoboek, in vierkleurendruk, zal een overzicht bieden van zijn leven en vooral ingaan op het Verdinaso. Het boek zal een paar honderd nooit eerder gepubliceerde illustraties bevatten.
Eind september zal het boek, met steun van het gemeentebestuur, in Wakken voorgesteld worden. De voorstelling zal gepaard gaan met een kleine tentoonstelling en uiteraard ook met een feestelijke receptie.

Grafzerk Staf de Clercq te koop

Het is een publiek geheim dat de gewezen stichter-leider van het VNV Staf de Clercq, samen met zijn echtgenote, begraven ligt op het kerkhof van Asse; dat na een ophefmakende ontgraving door de VMO en herbegrafenis in de jaren 1970. Op de Kesterheide bij Gooik ligt nog steeds de grafzerk waar de VNV-leider oorspronkelijk begraven lag. Het is ook de plaats waar tijdens het interbellum de Vlaams-nationale landdagen doorgingen. De vraag luidt thans hoelang de grafzerk nog als monument bewaard zal blijven.
Immers de erfgename van de weduwe van Staf de Clercq heeft de grond waarop de grafzerk ligt, te koop aangeboden. Eerst had ze een voorstel gedaan aan een Vlaams-nationale partij om de grond aan te kopen. Deze partij kon echter de gevraagde som -de vraagprijs voor de dure villagrond is/was heel hoog- niet ophoesten. Wat zal er nu gebeuren? De kans is reëel dat een of andere rijke francofoon of eurokraat deze grond koopt, en er een villa laat bouwen. Zo gaat meteen een stuk Vlaams-nationaal erfgoed verloren. Kan het gemeentebestuur van Gooik hierin niet bemiddelen? Of minister Bourgeois toch bevoegd voor erfgoed?
Volgens de meest recente berichten, zou de grond inmiddels verkocht zijn.